آغاز به کار سه‌گانی کودک و نوجوان

سه‌گانی کودک و نوجوان آغاز به کار کرد.

(به گزارش خبرنگار ما،) کانال تلگرامی کودک و نوجوان از روز پنجشنبه مورخ ۱۹ خرداد ۱۴۰۱ در محیط تلگرام کار خود را آغاز کرد و در آن محیط اولین سه‌گانی کودک و نوجوان به صورت رسمی منتشر شد.

یک سه‌گانی از شاعر بزرگوار منصوره واعظی شاهزاده

❈سه‌گانی❈

.

باز می‌آید به گوش
ناله‌ی هَل مِن مُعین،
اربعین است اربعین.

.

══❈•≽❄️≼•❈══

فرارسیدن اربعین حسینی تسلیت و تعزیت باد

یک سه‌گانی از شاعر بزرگوار زهرا احسانی

ه༅✿سه‌گانی✿༅ه

.

گاهی وفا به قیمت جان می‌شود تمام
در، بس که پای پنجره‌های شکسته ماند؛
یک عمر بسته ماند.

.

یک سه‌گانی از شاعر بزرگوار منصور واعظی شاهزاده

ه༅✿سه‌‌گانی✿༅ه

.

با گریه می‌گفت:
من رنج را با رنگ‌ زیبا می‌فروشم؛
قالی‌فروشم.

.

دکتر علیرضا فولادی

یک سه‌گانی از شاعر بزرگوار سحر سلمانی‌نژاد

ه༅✿سه‌گانی✿༅ه

.

سخت درگیر توهم شده‌ام؛
دیگران آینه‌اند،
من در این آینه‌ها گم شده‌ام.

.

یک سه‌گانی از شاعر بزرگوار مرتضی برخوردای

ه༅✿سه‌گانی✿༅ه

.

قعر معدن گواه است؛
عین شب‌ها
روزهای پدر هم سیاه است.

.

یک سه‌گانی از شاعر بزرگوار سید حسن سعید زاده(صهبای بیدگلی)

ه༅✿سه‌گانی✿༅ه

.

خشکیده است خوشه‌ی عمرم؛
ای وای! اگر که مرگ بیاید،
پوشالی است پوشه‌ی عمرم.

.

یک سه‌گانی از شاعر بزرگوار فاطمه پوررضایی

ه༅✿سه‌گانی✿༅ه

.

بس که مشتاق سفر کردن بود،
دل به هر کوه و بیابانی داد؛
جاده از پا افتاد.

.

یک سه‌گانی از شاعر بزرگوار علیرضا مهران

ه༅✿سه‌گانی✿༅ه

.

تا شبیه شاخه‌ها
رو به آسمانِ آبیِ دعاست،
دستم آشیانه‌ی پرنده‌هاست!

.

یک سه‌گانی از شاعر بزرگوار مرجان مهران

ه༅✿سه‌گانی✿༅ه

.

چندی‌ست
آزرده از تیشه‌ست؛
زخم درخت از ریشه‌ی خویش است.

.

یک سه‌گانی از شاعر بزرگوار سلمان صالحی‌نیا

ه༅✿سه‌گانی✿༅ه

.

روز و شب عاشقانه در سفرند؛
سنگِ ساحل به سینه‌شان‌ زده‌اند؛
موج‌ها عاشقان دَربه‌دَرند.

.

یک سه‌گانی از شاعر بزرگوار طیبه سلمانی‌نژاد

ه༅✿سه‌گانی✿༅ه

.

بی‌شک خدایت مهربان است؛
حتی اگر در چاه باشی،
بالای چشمت، آسمان است.

.

یک سه‌گانی از شاعر بزرگوار نعیمه المولی

ه༅✿سه‌گانی✿༅ه

.

مرز بین من و عشق
گاه یک لبخند است؛
دل، به مویی بند است.

.

کارگاه مجازی آموزش سه‌گانی جلسه دوم

⏹ کارگاه مجازی آموزش سه‌گانی

⏪جلسه دوم

⏹ برگرفته از: کتاب "بوطیقای سه‌گانی و مسائل آن ‎‌‌
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌ ‎
══🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸══
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌

با عرض سلام و احترام خدمت مدیران گرامی و اعضای ارجمند این محفل ادبی.

دومین جلسه از کارگاه مجازی آموزش سه‌گانی را خدمتتان ارائه می‌کنیم و پیشاپیش از صبوری شما سپاسگزاریم.
‎‌‌
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌ ‎
══🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸══
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌

در جلسه‌ی اول، به تعریف سه‌گانی پرداختیم و گفتیم این قالب شعری با چهار ویژگی زیر شناخته می‌شود:

۱. کوتاه بودن،
. سه‌لختی بودن،
۳. بسته بودن،
۴. کوبشی بودن.

همچنین گفتیم که دو ویژگی اول و دوم، مربوط به فرم بیرونی_کلی یا فرم مکانیک سه‌گانی و دو ویژگی سوم و چهارم، مربوط به فرم درونی کلی یا فرم ارگانیک (اندام‌وار) سه‌گانی‌ است.

‎‌‌
‎‌‌‎‌‌‌‎‌ ‎
══🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸══
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌

موضوع درس جلسه‌ی حاضر،
فرمهای بیرونی_جزئی سه‌گانی
و
فرمهای درونی_جزیی سه‌گانی
است.

منظور از فرمهای بیرونی_جزئی سه‌گانی، فرمهای مبتنی بر وزن و قافیه در سه‌گانی و منظور از فرمهای درونی_جزیی سه‌گانی، فرمهای مبتنی بر ساختار نحوی در سه‌گانی است.

‎‌‌
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌ ‎
══🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸══
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌

پیش از شروع درس، شما را به چند سه گانی مهمان می‌کنیم:

‎
═🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸═

.
‌ 👇👇👇👇👇👇👇

.

بس که نازک شده بود،
گل شکفت از دل سنگ؛
ای امان از دل تنگ!

.

#علیرضا_فولادی
‎
═🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸═

.

ای کاش بی باران نماند،
چتری که ما را
با هم به منزل می‌رساند!

.

#علیرضا_فولادی
‎
═🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸═

.

عاشقان، پیغمبرانی دیگرند؛
یک نظر، اعجاز عشقم را ببین!
مار را گُل می‌کنم در آستین.

.

#علیرضا_فولادی
‎
═🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸═

.

آسوده از مرگ نهنگان است؛
با بی‌خیالی می‌زند پشتک؛
دلفین نگو! دلقک...!

.

#عزیز_نخست

‎
═🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸═

.

عشق چیزی جز معما نیست؛
بید مجنون هست،
بید لیلا نیست.

.

#علیرضا_مهران

‎
═🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸═

.

اما فرمهای بیرونی_جزئی سه‌گانی

برای ورود به بحث از این فرمها، لازم است بدانیم که سه‌گانی، ۳ شاخه دارد:

۱. کلاسیک،
۲. نیمایی،
۳ سپید.
‎‌‌
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎ ‎
══🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸══
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌

پس از این مقدمه گفتنی است که فرمهای بیرونی_جزئی سه‌گانی در هر سه شاخه‌ی
کلاسیک
و نیمایی
و سپید
سه‌گانی، بر اساس طرحهای قافیه‌ی سه‌گانی پدید می‌آیند و این طرحها عبارتند از:

۱. کاربرد قافیه در اول و سوم
۲. کاربرد قافیه در دوم و سوم
۳. کاربرد قافیه در اول و دوم و سوم
۴. کاربرد قافیه در اول و دوم
۵. بدون قافیه.

اگر این پنج طرح قافیه، را در سه شاخه‌ی کلاسیک و نیمایی و سپید سه ‌گانی ضرب کنیم، طبعا 15 فرم بیرونی_جزئی برای آن خواهیم داشت.

‎‌‌
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌ ‎
══🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸══
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌

اکنون در نمای دقیق‌تر، به معرفی و نمونه‌دهی برای فرمهای بیرونی_جزیی هر یک از سه شاخه‌ی کلاسیک، نیمایی و سپید سه‌گانی می‌پردازیم.

‎
═🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸═
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌

بر این اساس، پنج فرم سه‌گانی کلاسیک عبارتند از:

🔹۱. ﮐﻼﺳﯿﮏ ﺑﺎ ﻃﺮح ﻗﺎﻓﯿﻪ‌ی ﯾﮏ- ﺳﻪ:

.

اﯾﻦ اوجِ ﯾﮏ ﺗﻼﻗﯽِ زﯾﺒﺎﺳﺖ؛
ﺳﺎﺣﻞ، ﻫﻤﯿﺸﻪ اوّلِ درﯾﺎ،
درﯾﺎ ﻫﻤﯿﺸﻪ آﺧﺮِ دﻧﯿﺎﺳﺖ

.

#علیرضا_فولادی

.

#سه_گانی:

.

چشم شب، کور شده‌ست؛
پشت این پنجره‌ها
ماه، سانسور شده‌ست.

.

#فاطمه_خواجویی_راد

.

🔹۲. ﮐﻼﺳﯿﮏ ﺑﺎ ﻃﺮح ﻗﺎﻓﯿﻪ‌ی دو- ﺳﻪ:

.

شب به شب، یوسف ماه
با خریداران، خوش؛
وقت بیداران، خوش!

.

#علیرضا_فولادی

.

هر سلامی شنید، پاسخ داد؛
عشق در سینه‌اش نمی‌میرد؛
کوه، چیزی به دل نمی‌گیرد.

.

#طیبه_سلمانی_نژاد

.

🔹۳. ﮐﻼﺳﯿﮏ ﺑﺎ ﻃﺮح ﻗﺎﻓﯿﻪ‌ی ﯾﮏ- دو- ﺳﻪ:

.

در تو ای خوب من! چه دید خدا؟
من نبودم که نقشه چید خدا؛
عشق را با تو آفرید خدا.

.

#علیرضا_فولادی

.

هم آن که می‌برّد به تیغ، الله اکبر،
هم این که زیر تیغ، جیغ...، الله اکبر؛
الله اکبر! ای دریغ! الله اکبر!

.

#اکرام_بسیم (افغانستان)

.

🔹 ۴. ﮐﻼﺳﯿﮏ ﺑﺎ ﻃﺮح ﻗﺎﻓﯿﻪ‌ی ﯾﮏ- دو:

.

زﻧﺪﮔﯽ، ﭘﯿﺮ ﻣﯽ‌ﮐﻨﺪ ﻣﺎ را،
ﻣﺮگ، ﺗﺤﻘﯿﺮ ﻣﯽ‌ﮐﻨﺪ ﻣﺎ را؛
وای اگر شوکران عشق نبود!

.

#علیرضا_فولادی

.

🔹۵. ﮐﻼﺳﯿﮏ ﺑﯽ‌ﻗﺎﻓﯿﻪ:

.

زندگی! غصه نخور!
روزی از تنهایی
مرگ هم می‌میرد.

.

#علیرضا_فولادی

‎‌‌.
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌ ‎
══🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸══
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌

همچنین پنج فرم بیرونی- جزئی سه‌گانی نیمایی عبارتند از:

۱. نیمایی با طرح قافیه‌ی یک- سه:

.

برای او همین دو بال بس بود؛
دو بال میله‌میله؛
پرنده‌یک قفس بود!

.

#علیرضا_فولادی

.

غنچه باز می‌شود پگاه،
روی آن چه خوش نشسته است
اشکهای ماه!

.

#جعفر_صالحی

.

باز ماییم و امید؛
جمعه‌ها رد شد و ماند
انتظاری که به پایان نرسید.

.

#فاطمه_پوررضایی_مهرابادی

.

۲. نیمایی با طرح قافیه‌ی دو- سه:

.

باید در این شهر
آدم بکاریم!
ما با درختان جنگ داریم!

.

#علیرضا_فولادی

.

می‌رفتی و از هردو سو باران ِ نامرد؛
یک ابر بر من گریه می‌کرد،
یک ابر در من گریه می‌کرد.

.

#پاییز_رحیمی

.

از قضا وقتی که عشق
با دلم تا می کند
زندگی امروز و فردا می کند.

.

#سحر_سلمانی_نژاد

.

۳. نیمایی با طرح قافیه‌ی یک- دو- سه:

.

هر جا خدا هست،
پایان خط، آغاز راه است،
خورشید، ماه است.

.

#علیرضا_فولادی

.

۴. نیمایی با طرح قافیه‌ی یک- دو:

.

گرمِ گفتگو
با زبانِ بوسه بوسه بو ...،
ماهیان.

.

#علیرضا_فولادی

.

۵. نیمایی بی‌قافیه:

.

از کجا معلوم
آن درختی که عاشقش شده‌ام،
عاقبت، دارِ من نخواهد شد؟

.

#علیرضا_فولادی

.

نو کن لباس ایده‌هایت را!
آنگاه خواهی دید،
هر روز نوروز است.

.

#محمود_نیکبخت_نصرآبادی

‎
══🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸══
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌

نیز پنج فرم بیرونی- جزئی سه‌گانی سپید عبارتند از:

۱. سپید با طرح قافیه‌ی یک- سه:

.

پیراهن شب پوشید
آسمان
در سوگ خورشید.

.

#فریدون_مرادی

.

چشمه‌ای بدون جنگ
راه گشود
در دل سنگ.

.

#شهناز_صمدی

.

۲. سپید با طرح قافیه‌ی دو- سه:

.

بی‌خیال می‌رقصد
بر پهنه‌ی خاک،
سایه‌ی بی‌ادراک.

.

#سیده_فرزانه_رضوی

.

و مرگ یعنی
انتظار
برای چوبه‌‌ی دار.

.

#مرتضی_برخورداری

.

۳. سپید با طرح قافیه‌ی یک- دو- سه:

.

ازسکه افتاده‌ست، آه!
با گوشی‌های همراه،
ماه.

.

#حسین_محمدیان

.

۴. سپید با طرح قافیه‌ی یک- دو:

.
چه بدبخت،
تکدرخت
در حیاط زندان!

.

#علیرضا_فولادی

.

۵. سپید بی‌قافیه:

.

مفقودالاثر شده‌ای؛
آخرین پلاک هم
خانه‌ی تو نیست.

.

#افلاطون_پاشائی‌پور

.

از چشمانم
شروع شد
قندیل.

.

#آرزو_عباسی_پاییزه

‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌ ‎
══🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸══
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌

اکنون که فرمهای بیرونی_جزئی پانزده‌گانه در سه شاخه‌ی کلاسیک، نیمایی و سپید سه‌گانی را شناختیم، جا دارد به عنوان حاشیه بر متن نکاتی را راجع به وزن سه‌گانی گوشزد کنیم.

‎‌‌
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎ ‎
══🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸══
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌

◻️سه‌گانی به هر وزنی سروده می‌شود و تنها در باره‌ی اوزان رباعی و دوبیتی ترجیح این است که به صورت نیمایی باشد تا اولا رباعیها و دوبیتیهای ناقص تحت عنوان سه‌گانی عرضه نشوند و ثانیا برای اوزان رباعی و دوبیتی احترام و استقلال، در نظر گرفته شود.

◻️سه‌گانی سپید هم با رعایت تمام قواعد سه‌گانی بجز وزن، وجود دارد. نکته اینجاست که اگر برخی سطر‌های سه‌گانی سپید، موزون بود، ایرادی ندارد و این نکته به شرط شناختگی شاعر آن به سپیدپردازی است، اما اگر در کار شاعری که قصد سرودن سه‌گانی موزون داشته‌ است، سطر بی‌وزن یا دارای خلل وزنی دیده شد، طبعا ایراد دارد و نمی‌توان آن را سه‌گانی سپید نامید.

◻️اگر مصراع اول یک سه‌گانی، دووزنی بود، از امتیاز آن کم می‌شود، زیرا دووزنی بودن، مانع روانخوانی و زدن ضربه‌ی ذهنی به نحو اتم خواهد بود. با این حال، چنانچه وزن اولی که در مصراع اول سه‌گانی خوانده می‌شود، وزن کل سه‌گانی باشد، بی ایراد است.

◻️در سه‌گانی نیمایی، چنانچه رکن آخر یک مصراع متفاوت با رکن آخر دیگر مصراعها باشد، از امتیاز آن کسر می‌گردد و ترجیح قاطع این است که ارکان آخر مصراعهای هر سه‌گانی نیمایی، یکدست باشند.

◻️استفاده از اختیارات شاعری، بویژه اختیارات رکنی در سه‌گانی، از امتیاز آن می‌کاهد، مگر این که محسوس نباشد یا شاعر به دلایل بلاغی از آن استفاده کرده باشد. روشن است که منظور از تغییرات رکنی، تغییر وزن نیست که به‌کل ایراد دارد و فقط مواردی است که مشمول اختیارات شاعری هستند.

◻️استفاده از دو نیم‌مصراع وزن دوری در هر مصراع سه‌گانی درست نیست و با توجه به اهمیت ایجاز مضاعف در سه‌گانی، هر نیم‌مصراع یک مصراع خواهد بود.

◻️اگر شاعر سه‌گانی، وزن متفق‌الارکان را برای سه‌گانی‌اش به کار ‌برد، نباید از جمع مصراعهای آن تک‌بیت به دست آید، و الا تابع عیب بسته‌شکنی و بنابراین تک‌بیت خواهد بود، نه سه‌گانی.

◻️وقتی در جایی از وزن یک سه‌گانی، مکثی وجود دارد که باعث می‌شود بتوانیم بخش بعد از مکث را یک مصراع نیمایی تلقی کنیم، این مورد در صورتی که با جداسازی دو بخش پیش از مکث و پس از مکث سه‌گانی، قالبی شناخته مانند تک‌بیت یا رباعی یا دوبیتی به دست نیاید، ایراد نیست و به اختیار شاعر است که آن را در فرمت سه‌گانی قرار دهد یا خیر، بویژه که سه‌گانی در شاخه‌ی کلاسیک باشد. بااین‌حال، بهتر است شاعر سه‌گانی از شائبه‌ی امکان تقطیع مصراع سه‌گانی خود به دو مصراع نیمایی، بپرهیزد و این موضوع معمولا به کاربرد یا عدم کاربرد هجای کشیده با پایان ساکن در مصراع سه‌گانی بازمی‌گردد.

◻️سه‌گانی‌هایی که در رکن آغازین، اختیار کاربرد فعلاتن یا فاعلاتن دارند، بهتر است هجای آغازین هر سه‌مصراع آنها یکدست باشد.

◻️کاربرد اختیار اشباع، به‌ویژه از نوع آشکار یا پیاپی، مانع روانخوانی شعر است و برای هر نوع شعر و به‌خصوص سه‌گانی، کسر امتیاز پدید می‌آورد.

◻طبق تجربه‌های عملی، بهترین روش کاربرد وزن در سه‌گانی، برای رعایت ایجاز و ضربه‌ی ذهنی، این است که ارکان وزنش از سه رکن بیشتر نباشد و دست‌کم یک مصراع آن، سه‌رکنی باشد.

⬜️ هر مطلب دیگری در باره‌ی وزن سه‌گانی، جز این نکات، زاید بر اصل بوطیقاست.‎‌‌
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌ ‎
══🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸══
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌

در ادامه‌ی درس این جلسه، فرم‌های درونی_جزئی سه‌گانی به‌اختصار خدمتتان معرفی می‌شود.
چنان که گذشت، این فرمها درواقع، بر اساس ساختارهای نحوی زبان فارسی ظهور و بروز پیدا می‌کنند.

‎‌‌
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎ ‎
══🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸══
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌

فرمهای درونی- جزئی سه‌گانی

در یک شعر کوتاه، چاره‌ای جز ارتباط نحوی میان همه‌ی اجزای فرم درونی آن بر بنیاد یک شگرد محوری نیست، ولی چگونگی برخورد شاعر با این الزام، باعث می‌شود تا لَختهای این نوع شعر، نسبتاً مجزا یا موقوف جلوه کنند و این امر، چهار ساختار نحوی برای آن پدید می‌آورد.
فرمهای درونی- جزئی سه‌گانی بر پایه‌ی این ساختارهای معدود استوارند.

چنین ساختارهایی در هر سه‌ شاخه‌ی کلاسیک و نیمایی و سپید سه‌گانی عبارتند از:

۱. فرم یک و یک و یک:

در این فرم، هر مصراع یا سطر، نسبتاً مجزاست:

.

فصلها جاده‌های خستگی‌اند؛
بی‌ نگاهت رسیده‌ام به خزان؛
برسانم به دور برگردان!

.

#زهراحیدری

.

۲. فرم یک و دو.:

در این فرم، مصراع یا سطر اول، نسبتا مجزاست و دو مصراع یا دو سطر دوم و سوم، موقوفند‌:

.

از حال ما دریا چه می‌داند؟
احوال ماهیهای کوچک را
دریاچه می‌داند.

.

#سید_حسن_سعیدزاده

.

۳. فرم دو و یک:

در این فرم، دو مصراع یا دو سطر اول و دوم موقوفند و مصراع یا سطر سوم نسبتا مجزاست‌:

.

عنکبوت، سالهاست
تار می‌تند به پای طعمه‌اش؛
طعمه‌اش هزارپاست.

.

#میثم_داودی

.

۴. فرم تمام‌یک:

در این فرم، هر سه مصراع یا سطر، موقوفند.

.

شاید برای عشق
نامی‌ست مستعار،
گلواژه‌ی بهار.

.

#سعید_سلیمانپور_ارومی
‎‌‌
‎
══🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸══
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌

اکنون به عنوان آخرین مطلب این جلسه، جا دارد مطلب زیر را در باره‌ی پیوند قالب سه‌گانی بر اساس فرمهای بیرونی_جزئی و فرمهای درونی_جزئی آن، با نگاه روزآمد مورد توجه قرار دهیم.

‎‌‌
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌ ‎
══🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸══
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌

⬅️سه‌گانی، تکثر و آزادی➡️

برای نشان دادن ابعاد فرهنگی سه‌گانی، باید آن را در حوزه ادبی خاص آن از چشم انداز کارکردهای افزوده‌اش بررسی کرد. این حوزه، حوزه‌ی شعر کوتاه فارسی است.
قالبهای پیشین شعر کوتاه فارسی، تکثر و آزادی را یا پاس نمی‌دارند و یا به طور نیم‌بند پاس می‌دارند.
برای نمونه، رباعی و دوبیتی، بیش از یک وزن با یکی دو طرح قافیه را برنمی‌تابند.

از سوی دیگر، پیشنهادهایی مانند شعر نیمایی کوتاه و شعر سپید کوتاه، اولا نگاه کوتاه‌گرا را به نگاه نوع‌گرا فروکاسته‌اند و بیشتر روی این که شعر نیمایی باشد یا سپید، اصرار می ورزند و ثانیا به یک شاخه از پیشینه‌ی شعر مدرن فارسی، یعنی شاخه نیمایی یا شاخه سپید محدود مانده‌اند.

حال، از این منظر به سه‌گانی نگاهی دقیق بیندازیم و در این صورت نکته های زیر برای ما آشکار خواهد شد:

۱. سه گانی، از جهت پرداختن به نوع کلاسیک یا نیمایی یا سپید، تکثر و آزادی مطلوبی را به شاعر هدیه می‌دهد. هر شاعر به فراخور مهارت امکان کار روی سه‌گانی در هر یک از این شاخه‌های سه‌گانه‌ی آن را دارد.

۲. سه‌گانی کلاسیک و نیمایی، برخلاف دوبیتی و رباعی به یک وزن خاص سروده نمی‌شود، بلکه هر وزن دلخواهی در صورت مناسبت با مضمون برای سه‌گانی می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد و فشارهای پشت سد محکم رباعی و دوبیتی از این راه به انرژی آزاد هنگفتی برای سرودن و بودن در وزنهای دلخواه بدل می‌گردد.

۳. از این گذشته سه‌گانی باز، بر خلاف رباعی و دوبیتی به کاربرد یکی دو طرح قافیه پایبند نیست و هر طرح قافیه‌ای به شرط مناسبت با مضمون برای آن جای کار دارد.

۴. دو مورد قبلی مربوط به فرم بیرونی جزئی سه گانی بود. سه گانی در فرم درونی جزئی نیز بر خلاف هایکو با بازگذاشتن دست شاعر برای هنرآفرینی در ساختارهای نحوی ممکن، به همان تکثر و آزادی پایبند می ماند.

۵. این موارد را بیفزایید بر آزادی عمل شاعر در انتخاب موضوع سه‌گانی، طبق جهان‌بینی حکمت‌آمیز و محدودیت‌ناپذیر آن و به نتیجه‌ی کامل‌تری می رسید.

باری، سه گانی شعر تکثر و آزادی در حوزه‌ی شعر کوتاه فارسی است و هماهنگی‌اش را با این دو ویژگی فرهنگی عصر ما به رخ می کشد. سه‌گانی، شعر اکنون ماست.

‎‌‌
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌ ‎
══🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸══
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌

به پایان آمد این دفتر
حکایت همچنان باقی

جلسه‌ی دوم از کارگاه مجازی آموزش سه‌گانی را به پایان رساندیم و ضمن سپاسگزاری برای شکیبایی شما، ان شاءالله طی جلسه‌ی سوم کارگاه در باره‌ی اصول هفتگانه‌ی سه‌گانی سخن خواهیم گفت.

تا درودی دیگر، بدرود
‎‌‌
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎ ‎
══🌸⚘჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ჻ᭂ⚘🌸══
‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌
🆔@boutighayesegani