یک نکته از هزاران
♻️در آغاز کار سهگانی، یکی از دغدغههای ما نوع برخورد با رباعی و دوبیتی بود. این دو قالب کهن فارسی، جایگاه خود را دارند و سهگانی نمیتوانست نسبت به آنها بیتوجه باشد. ازاینرو، به دو دلیل زیر، برای استفاده از اوزانشان در سهگانی، ترجیح اکید بر کاربرد آنها در شاخهی نیمایی قرار گفت:
۱. احترام به استقلال رباعی و دوبیتی.
۲. جلوگیری از عرضهی رباعیها و دوبیتیهای ناقص به عنوان سهگانی.
بااینحال، تا این لحظه، هنوز این دغدغه وجود داشت که چرا باید کاربرد اوزان رباعی و دوبیتی در شاخهی سهگانی کلاسیک، معطل بماند. اکنون که پس از حدود سیزده سال کار عملی و نظری، سهگانی در جامعهی ادبی جایگاه خویش را به دست آورده است، لازم نمیدانیم این ترجیح اکید، وجود داشته باشد و برعکس، آزادی عمل سهگانیپردازان برای کاربرد هر وزن دلخواه در سهگانی کلاسیک و نیمایی، اعم از اوزان رباعی و دوبیتی و جز آنها را به شرط رعایت تعریف و فرمها و اصول و جهانبینی و ریزهکاریهای دیگر سهگانی. ضروری میبینیم؛ بویژه که طی این چند سال، ضمن کارهای عملی شاهد بودهایم چهبسا سهگانیهای زیبایی با قصد و نیت سهگانی در وزنهای رباعی و دوبیتی پدید آمدهاند. این تغییر دیدگاه ما دلیل بر نادرستی آن در زمان خود نیست و قطعا بر درستیاش در زمان خویش پای میفشاریم. با این حال، در این زمان دو دلیل، ما را به این دیدگاه رسانده است: یکی مشخص شدن مرزهای سهگانی برای جامعهی ادبی، طی یک دهه کوشش بیدریغ من و یارانم و دیگری رشد کردن سهگانی در مسیر کمال که مسیری تاریخساز بوده است.
بدین گونه از این پس
اولا دو فرم:
#سهگانی_رباعی
و
#سهگانی_دوبیتی
جزو فرمهای سهگانی خواهند بود
و ثانیا این تکامل، بیگمان افزون بر آزادی عمل بیشتر برای سهگانیپردازان، جذب افزونتر شاعران را به سهگانی از پی خواهد داشت.
در این صورت، سهگانی_رباعی و سهگانی_دوبیتی، هر کدام دو شاخه دارند:
۱. سهگانی_رباعی یا سهگانی_دوبیتی کلاسیک،
۲. سهگانی_رباعی یا سهگانی_دوبیتی نیمایی.
نمونهها:
۱. سهگانی_رباعی کلاسیک:
آغاز بهار بود و ارکیده برفت؛
با اینهمه گل هنوز هم دلتنگم؛
از دل نرود، هرآن که از دیده برفت.
۲. سهگانی رباعی_نیمایی:
دلخستهام از اینهمه آدمحرفی؛
دلتنگ توام،
آدمبرفی!
۳. سهگانی_دوبیتی کلاسیک:
شنیدم زاهدی بد گفت از عشق؛
در این دنیا که خونریز است و خونخوار،
فقط از عشق باید گفت، از عشق!
۴. سهگانی_دوبیتی نیمایی:
جهان را
و انسان را سراسر دوست دارم،
تو را یک جور دیگر دوست دارم.
#دکتر_علیرضا_فولادی
━━━━━━༺༻ ━━━━━━
🆔️@zirechatrambaran
🆔@boutighayesegani
🍃💕
💕🍃🌸🍃🌸